سرریزها سازه هایی هستند که برای تخلیه سیلاب از مخزن سد در مواقع اضطراری استفاده می شوند. یکی از رایج ترین و در عین حال ساده ترین این سازه ها، سرریز اوجی می باشد. در این تحقیق میدان جریان سه بعدی روی سرریز به کمک نرم افزار Flow-3D با استفاده از دو نوع مدل آشفتگی و RNG شبیه سازی شد. ابتدا برای پیش بینی دقیق خصوصیات هیدرولیکی جریان روی سرریز، با استفاده از داده های جمع آوری شده فلوم آزمایشگاهی (سیواکوماران و همکاران، 1983) دو مدل آشفتگی و RNG صحت سنجی شدند. با استفاده از داده های جمع آوری شده نتایج حاصل از صحت صنجی نرم افزار نشان داد که مدل آشفتگی RNG در مقایسه با مدل نتایج بهتری را نشان می دهد. سپس از این مدل برای شبیه سازی مدل فیزیکی سد مخزنی نمرود استفاده شد مقدارهای محاسباتی شامل اندازه گیری های فشار و پروفیل سطح آب هستند که با اندازه گیری های آزمایشگاهی موجود مقایسه شدند. نتایج حاصل از شبیه سازی با اندازه گیری های تجربی انطباق خوبی داشتند.

سابقه و هدف: بارزترین اثر سدها، تغییر رژیم هیدرولوژیکی مناطق پایین دست خود است که از جمله این تغییرات می توان به تامین دبی پایه دائمی و تغییر در سطح آبخوان پایین دست اشاره نمود. ارزیابی روند تغییرات سطح آب زیرزمینی یک مسئله مهم در تجزیه و تحلیل سری های زمانی هیدروژئولوژیکی آبخوان ها بوده است. با توجه به عملکرد متنوع عوامل موثر در بیلان و هیدروژیولوژیکی در حوضه آبریز دشت شهرچای نیاز به بررسی روندیابی بوده که امری پیچیده است. بررسی تغییرات زمانی و مکانی سطح آب زیرزمینی در برنامه ریزی و مدیریت پایدار منابع آب در مناطق خشک و نیمه خشک از اهمیت فراوانی برخوردار است. هدف از انجام این پژوهش، بررسی روند تغییرات سطح آب زیرزمینی آبخوان شهرچای قبل و بعد از احداث سد مخزنی با استفاده از روش های ناپارامتری من کندال، تخمینگر شیب سن، پتی، بویشند و استفاده از نرم افزار MODFLOW میباشد. مواد و روش ها: روش شناسی این پژوهش مبتنی بر روش های کتابخانه ای، میدانی و آماری بود. در این پژوهش جهت بررسی روند تغییرات سطح آب زیرزمینی از آمار 15 ساله (1396-1381)، 10 پیزومتر در آبخوان شهرچای استفاده شده است. تغییرات سطح آب زیرزمینی در تمامی پیزومتر ها بصورت سالانه و در ماه های حداقل و حداکثر سطح آب زیرزمینی آبخوان مورد ارزیابی قرار گرفت. مدل آب زیرزمینی آبخوان با استفاده از MODFLOW تهیه شده است. جهت بررسی تغییرات شیب آب زیرزمینی در دراز مدت روش کریجینگ درArc GIS 10. 5 مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: تحقیقات نشان میدهد که روند تغییرات تراز آب زیرزمینی در80 درصد پیزومترها منفی بوده و نقطه شکست در سری زمانی در سال 1387-1386 اتفاق افتاده است. در پیزومتر های نزدیک به سد شهرچای معمولاً سال پرش 1386و 1387 می باشد و در پیزومتر های دورتر و در انتهای حوزه آبریز و با فاصله زیاد با رودخانه معمولاً سال پرش بعد از 1387 و89 یا 90 می باشد. از نرم افزار MODFLOW با استفاده از اطلاعات چاه های پیزومتری و سایر مطالعات جهت پیش بینی تراز سطح آب زیرزمینی در شرایط قبل از احداث سد واسنجی و پیش بینی انجام گردید. از داده های خرداد ماه سال 1381 جهت تهیه مدل در حالت پایدار استفاده شد و برای سالهای 1383تا 1385 سطح آب زیرزمینی با خطای کمتری پیش بینی شد. با ادامه محاسبات، سطح آب زیرزمینی مشاهداتی تا سال 1396کمتر از پیش بینی می باشد. همچنبن بررسی تغییرات خطوط تراز در 15 سال نشان دهنده کاهش شیب کلی حوزه به دلیل عدم تغذیه در اثر احداث سد می باشد. نتیجه گیری: نتایج نشان دهنده اثر کاهش سطح آب زیرزمینی ناشی از احداث سد بوده یکی از دلایل آن ذخیره آب در سد در زمان سیلابی میباشد. نحوه استفاده از آب ذخیره شده در شرایط فصل زراعی بوده که مستقیما مورد استفاده قرار میگیرد در صورتی که قیل از احداث سد سیلاب در آبخوان پخش شده و باعث افزایش سطح ایستابی شده که احداث سد باعث عدم شرایط تغذیه شده است.

به منظور شناسایی، تراکم و پراکنش زئوپلانکتون ها و تغییرات آنها طی 3 مرحله نمونه برداری از زمستان 1388 الی تابستان 1389 انجام پذیرفت. نمونه برداری توسط تور کمرشکن 55 میکرون (Judy Net) انجام، سپس توسط فرمالین به نسبت 4 درصد تثبیت و در آزمایشگاه با میکروسکوپ معکوس مطالعه شدند. در این بررسی به طورکلی 6 شاخه زئوپلانکتونی در 31 جنس شناسایی شدند. در این بین از زیر سلسله Protozoa و شاخه های Rhizopoda 5 جنس و Ciliophora 2 جنس، از شاخه Gastrotricha یک جنس و شاخه Nematoda، 20 جنس مربوط به شاخة Rotatoria و از شاخة Arthropoda (بندپایان) و راسته Cladocera دو جنس بهمراه مرحله جنینی و از رده Copepoda یک جنس به همراه مرحلة ناپلی آنها و خانواده Chironomidae مشاهده گردید. در ترکیب جامعة زئوپلانکتونی دریاچه ارسباران بیشترین تنوع مربوط به شاخة Rotatoria با جنس های PolyarthraSynchaeta, Brachionus, Keratella, و Trichocerca و بیشترین تنوع و فراوانی این شاخه مربوط به فصل بهار بوده است. در مجموع شاخه روتاتوریا با میانگین 1179 عدد در لیتر و فراوانی 69 درصد بیشترین جمعیت زئوپلانکتونی را در این دریاچه دارا بوده است. فراوانی زئوپلانکتون ها در بین ایستگاه ها و ماه های مختلف اختلاف معنی دار آماری وجود داشت (05/0P<). در بررسی فصول نیز فصل تابستان با دو فصل دیگر این اختلاف معنی دار را نشان داد (05/0P<). مطالعات بیولوژیک نشان داد که پتانسیل تولید پلانکتونی شاخه گردانتنان در این دریاچه در حد تقریباً بالایی می باشد.

مقدمه: کیفیت آب مخازن پشت سد تحت تاثیر محیط زیست بالا دست و حوضه آب ریز است. مخزن سد چم گردلان در استان ایلام به دلیل ورود مداوم فاضلاب روستاهای بالا دست، فضولات حیوانی، زه آب های کشاورزی و شیرابه زباله دچار معضل زیست محیطی می باشد. هدف از این تحقیق ارزیابی کیفی آب سد ایلام و شناسایی کمی وکیفی منابع آلوده ساز بالا دست در زمان ها و مکان های مختلف جهت تعیین قابلیت آب سد برای مصارف شهری و کشاورزی می باشد.مواد و روش ها: تحقیق حاضر بر پایه جمع آوری اطلاعات کیفی آب از حوضه آبریز سد، شناسایی منابع آلوده کننده پس از عملیات صحرایی و سنجش پارامترهای کیفی چون دما، COD, BOD, EC, TDS, DO نیتروژن، فسفر، pH و... در هفت دوره (از اول اردیبهشت لغایت آبان ماه) انجام شد.یافته های پژوهش: نتایج به دست آمده افزایش کلی غلظت تمام متغیرها، به ویژه نیترات، سولفات، COD, BOD را در طول حوضه آبریز نشان داد.نتیجه گیری نهایی: تجزیه و تحلیل مقایسه نتایج با برخی از شاخص های کیفی آب، کنترل و یا کاهش اثرات منفی در مخازن نهایتا منجر به تنظیم یک برنامه مدیریتی جهت بهبود کیفیت آب گردید.

حوزه آبخیز جونقان- فارسان یکی از زیر حوزه های کارون شمالی واقع در استان چهارمحال و بختیاری است. در حوزه آبخیز مذکور سدهای مخزنی برای ذخیره آب احداث گردیده یا در دست اجرا یا مطالعه است که در این تحقیق سعی شده با انجام روندیابی جریان میزان تاثیر احداث سدها در محدوده مورد نظر بر کاهش سیلاب پائین دست مورد بررسی قرار گیرد. نتایج نشان داد که احداث کلیه سدها باعث خواهد شد به طور متوسط دبی اوج سیل خروجی از حوزه 34 درصد کاهش یابد. این درصد کاهش برای سیلاب ها با دوره بازگشت های کم تر (2 سال)، بیش تر بود. هم چنین نتایج نشان داد سدهای خارج از بستر تاثیر کم تری در کنترل سیلاب حوزه آبخیز داشته اند. در مورد افزایش عرض سرریز، نتایج نشان داد 20 درصد افزایش در عرض سرریز، تاثیر معنی داری بر دبی اوج خروجی از سد نگذاشته و این تغییر باعث شده که به طور متوسط دبی اوج خروجی از سد تنها 0.6 درصد افزایش یابد.